Pomiń i przejdź do zawartości (naciśnij enter)

Resortowe dzieci
Cień tajnych służb
Publicystyka
Historia
Książki
Patronite
Filmy

Resortowe dzieci
Cień tajnych służb
Publicystyka
Historia
Książki
Patronite
Filmy

Manifestacja w obronie wolnych mediów

admin
2025-01-072025-01-07

Gdzie: Warszawa, Plac Konstytucji 6
Kiedy: 12.11.2024 godz. 17:00

Nawigacja wpisu

Poprzedni artykuł

Spotkanie z Dorotą Kanią

Następny artykuł

Spotkanie z Dorotą Kanią

Możesz również polubić

Kalendarium

Kalendarium

Kalendarium

Kalendarium

„Sowieci do domu!” Suwerenność pod presją.

8 kwietnia 1991 roku z Bornego Sulinowa do ZSRR wyruszył pierwszy transport z żołnierzami wojsk sowieckich stacjonujących w Polsce Kluczową rolę w zamknięciu tego procesu odegrał rząd Jana Olszewskiego, powołany 23 grudnia 1991 roku, który dążył do suwerennej polityki bezpieczeństwa. Oznaczało to jedno: pełną i natychmiastową likwidację obecności wojsk rosyjskich w Polsce. Bez półśrodków. Bez układów. Bez „wspólnych interesów”. Polska formalnie była już wolna. Na papierze — niepodległa. W rzeczywistości jednak wciąż trwał proces, który można nazwać odzyskiwaniem państwa kawałek po kawałku. Nie tylko z rąk dawnego systemu, ale także z sieci zależności, które ten system po sobie zostawił. W centrum tej historii znalazł się rząd Jana Olszewskiego. Nie był to rząd wygodny. Nie był też rządem kompromisu. Był próbą — być może ostatnią tak wyraźną — postawienia pytania o to, czy Polska ma być państwem naprawdę suwerennym, czy tylko jego namiastką. To był moment graniczny. Polska mogła odzyskać pełną suwerenność — albo na lata pozostać w cieniu Moskwy. Wiosną 1992 roku rozegrał się jeden z najważniejszych i najbardziej przemilczanych konfliktów politycznych III RP. W jego centrum znalazł się rząd Jana Olszewskiego, który podjął próbę definitywnego zerwania z dziedzictwem PRL i zakończenia rosyjskiej obecności wojskowej w Polsce — bez żadnych „ukrytych warunków”. Stawką była nie tylko polityka, ale realna niepodległość państwa. Tutaj pisałam o sfałszowanych wyborach w 1947 roku: https://dorotakania.pl/2026/01/18/co-laczy-ojca-jerzego-owsiaka-i-dziadka-gizeli-jagielskiej/ Sowieci w Polsce Obecność Armii Czerwonej na terytorium Polski nie była jedynie epizodem powojennej historii, lecz trwałym elementem systemu podporządkowania państwa Moskwie. Wojska sowieckie pojawiły się wraz z przesuwaniem się frontu wschodniego w latach 1944–1945 i pozostały na ziemiach polskich przez niemal pół wieku. Początkowo ich obecność nie miała żadnej formalnej podstawy prawnej. Dopiero w 1946 roku utworzono Północną Grupę Wojsk Armii Czerwonej, której dowództwo ulokowano w Legnicy. Liczebność tych sił sięgała setek tysięcy żołnierzy, a ich rozmieszczenie obejmowało kluczowe obszary kraju — od baz wojskowych i lotnisk po rozbudowaną infrastrukturę logistyczną. Rola tych wojsk wykraczała daleko poza kwestie militarne. Ich obecność stanowiła instrument nacisku politycznego, co uwidoczniło się szczególnie w momentach kryzysowych, jak wydarzenia października 1956 roku, gdy sowieckie jednostki demonstracyjnie ruszyły w kierunku Warszawy. Z czasem nadano tej obecności ramy formalne. Umowa z 17 grudnia 1956 roku określała status wojsk jako „czasowo stacjonujących”, jednak w praktyce oznaczała jedynie usankcjonowanie istniejącej zależności. Według ustaleń z 1957 roku w Polsce przebywało od 62 do 66 tysięcy żołnierzy sowieckich, wspieranych przez lotnictwo i marynarkę wojenną. Szczególnie istotnym, przez lata skrywanym faktem było rozmieszczenie na terytorium Polski broni jądrowej, która znajdowała się w dyspozycji Północnej Grupy Wojsk od lat 70. XX wieku. Koszty jej utrzymania — podobnie jak infrastruktury — w znacznym stopniu ponosiła strona polska. Społeczny stosunek do obecności wojsk sowieckich pozostawał złożony, lecz z biegiem lat coraz wyraźniej dominowała niechęć i poczucie naruszonej suwerenności. Od końca lat 80. narastały nastroje sprzeciwu, czego wyrazem były m.in. manifestacje i akcje społeczne domagające się wycofania obcej armii. Proces ten przyspieszył dopiero po 1989 roku, kiedy kwestia obecności wojsk sowieckich zaczęła być postrzegana jako jeden z kluczowych testów rzeczywistej niepodległości Polski. Spór, który nie był tylko sporem Kiedy 2 maja 1992 roku premier Jan Olszewski sprzeciwił się prezydentowi Lechowi Wałęsie w związku z zapisom w traktacie z Rosją, sprawa nie dotyczyła wyłącznie dokumentu. Nie chodziło o techniczne szczegóły, dyplomatyczne niuanse czy interpretację zapisów. Chodziło o coś znacznie więcej. O to, czy bazy opuszczane przez wojska rosyjskie staną się rzeczywiście polskie, czy też zostaną w innej formie — gospodarczej, ale równie realnej — pod wpływem Moskwy. Propozycja tworzenia polsko-rosyjskich spółek nie była niewinnym kompromisem. W oczach Olszewskiego była próbą przedłużenia obecności Rosji w Polsce innymi środkami. Nie militarnymi. Ekonomicznymi. A te bywają trwalsze. Depesza i cisza, która mówi więcej niż słowa Reakcja była szybka. Rząd wysłał szyfrogram do Moskwy. Sprzeciw był jednoznaczny. Ale wydarzenia potoczyły się dalej — poza kontrolą rządu. Prezydent Lech Wałęsa, prowadzący rozmowy z Borysem Jelcynem, zmienił zapis umowy. Formalnie konflikt został zażegnany. W rzeczywistości dopiero się zaczynał. Bo nie chodziło już o dokument. Chodziło o pytanie: kto naprawdę decyduje o kierunku państwa? I jeszcze jedno — bardziej niewygodne: kto podjął decyzję o wcześniejszym parafowaniu dokumentów? To pytanie do dziś pozostaje bez odpowiedzi. Polska między formalną a realną suwerennością Spór z 1992 roku nie był incydentem. Był kulminacją długiego procesu. Obecność wojsk sowieckich w Polsce przez niemal pół wieku nie była tylko faktem militarnym. Była fundamentem całego systemu zależności. Armia Czerwona pojawiła się wraz z końcem II wojny światowej — i została na dekady. Bez umów, bez jasnych zasad, ale z bardzo konkretną rolą: pilnowania porządku politycznego. Z czasem nadano temu formę prawną. Zmieniono nazwy. Uregulowano status. Nie zmieniono istoty. Wojska te były nie tylko elementem układu sił w Europie. Były także narzędziem wpływu na to, co działo się w Polsce — w momentach kryzysu, napięcia, a nawet politycznych przesileń. Koszt obecności, którego nikt nie chciał policzyć do końca Gdy wreszcie rozpoczął się proces wycofywania wojsk, okazało się, że rachunek jest ogromny. Zniszczone tereny. Skażone środowisko. Zdewastowana infrastruktura. Państwo, które przez lata było gospodarzem cudzej armii, musiało teraz posprzątać po jej odejściu — i to na własny koszt. A mimo to zdecydowano się na „opcję zerową”. Bez odszkodowań. Bez rozliczeń. Jakby zamknięcie tej historii było ważniejsze niż jej pełne zrozumienie. Ostatni transport i symboliczna data Proces wycofywania trwał ponad dwa lata. Rozpoczął się w 1991 roku, zakończył we wrześniu 1993. Data finału nie była przypadkowa. 17 września — rocznica agresji Związku Sowieckiego na Polskę. Dzień później ostatni rosyjscy oficerowie opuścili Warszawę. Można było uznać, że pewien rozdział został zamknięty. Ale czy na pewno? Słowa, które wybrzmiewają do dziś W czerwcu 1992 roku Jan Olszewski powiedział coś, co do dziś pozostaje jednym z najbardziej przejmujących komentarzy do tamtego czasu: „Nie da się tworzyć nowej historii Polski bez odtworzenia jej moralnych fundamentów…” To nie była tylko deklaracja polityczna. To była diagnoza. Bo pytanie, które wtedy padło, nie dotyczyło wyłącznie przeszłości. Dotyczyło przyszłości państwa — i tego, na jakich fundamentach ma ono zostać zbudowane. Historia, która nie chce się domknąć Dziś można spojrzeć na tamte wydarzenia jak na zamknięty rozdział. Ale wystarczy przyjrzeć się […]
…
„Miła rodzina Sznepfów”

Przez lata funkcjonowali jako bardzo mili życzliwi ludzie. Ich prawdziwa historia była ukrywana. Oswald Schnepf – sędzia wydający wyroki śmierci. Maksymilian Schnepf – oficer, uczestnik operacji przeciwko podziemiu. Alicja Schnepf – funkcjonariuszka aparatu bezpieczeństwa, prowadząca śledztwa wobec młodych ludzi. Z zewnątrz ich życie wyglądało zwyczajnie. Kariery, stanowiska, odznaczenia, spokojna starość. W pamięci wielu – ludzie uprzejmi, życzliwi, „normalni”. Dopiero gdy sięgnąć do dokumentów, pojawia się pytanie, które zmienia wszystko:kim naprawdę byli ludzie, którzy współtworzyli aparat bezpieczeństwa PRL? Od prawa do wyroków śmierci Oswald Schnepf urodził się w 1916 roku w Drohobyczu. W 1939 roku ukończył Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego, co w tamtym czasie oznaczało wejście do elity prawniczej. Wojna zmieniła jednak trajektorię jego życia. Po jej wybuchu znalazł się po stronie struktur podporządkowanych Związkowi Sowieckiemu. Walczył u boku Armii Czerwonej, a następnie trafił do formacji, która w powojennej Polsce odegrała kluczową rolę w tłumieniu oporu społecznego – Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) nazywanym „polskim NKWD”. Tutaj pisałam o KBW: https://dorotakania.pl/2026/03/27/polskie-nkwd-korpus-bezpieczenstwa-wewnetrznego/ Oswald Schnepf brał udział w działaniach przeciwko Żołnierzom Wyklętym na Lubelszczyźnie. Był to czas, gdy nowa władza konsolidowała kontrolę nad krajem, a wszelki opór traktowany był jako zagrożenie wymagające likwidacji. To doświadczenie było wstępem do jego dalszej kariery. W 1945 roku rozpoczął pracę w sądownictwie wojskowym. Najpierw jako sekretarz Wojskowego Sądu KBW, a następnie jako sędzia. Trafił do Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach, gdzie jego rola nabrała ostatecznego wymiaru. To właśnie tam Oswald Schnepf w Kiecach wydawał wyroki śmierci – w Kielcach jeden z tych wyroków został wykonany Były to wyroki za działalność niepodległościową. Decyzje podejmowane w imieniu państwa, ale podpisywane konkretnym nazwiskiem: Oswald Sznepf Po 1948 roku Schnepf przeszedł do sądownictwa cywilnego. Orzekał m.in. w sądzie wojewódzkim – w 1055 roku był wiceprezesem Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie, a jego kariera trwała jeszcze przez dekady, sięgając lat 80. Był także zapalonym filatelistą – jego nazwisko widnieje w branżowych artykułach. Nigdy nie poniósł odpowiedzialności za swoją wcześniejszą działalność. Nigdy nie odebrano mu orderów, które uzyskał za zwalczanie niepodległościowego podziemia. Po zakończeniu pracy został radcą prawnym, a po jego śmierci świadczenia pobierała wdowa. W relacjach osób, które go znały, powraca jeden obraz:„bardzo miły, uprzejmy, życzliwy człowiek”. Jednocześnie był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej do końca życia i posiadał liczne odznaczenia. Jego przeszłość przez lata pozostawała nieznana. Od Armii Czerwonej do wywiadu wojskowego Maksymilian Schnepf urodził się w 1920 roku w Drohobyczu , który w dokumentach określał jako teren „wyzwolony przez Armię Radziecką”. W 1940 roku jako ochotnik wstąpił do Armii Czerwonej, a następnie do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. W lipcu 1945 roku jako porucznik dowodził pododdziałem 1 Praskiego Pułku Piechoty, który wspierał Armię Czerwoną i NKWD w Obławie Augustowskiej. Była to akcja wymierzona w polskie podziemie niepodległościowe, której skutkiem było rozbicie struktur oporu na Suwalszczyźnie. W swoich dokumentach Schnepf przyznawał również, że brał udział w „likwidacji band w Białostockiem”, co było określeniem używanym wobec działań przeciwko Żołnierzom Wyklętym. Po wojnie jego kariera rozwijała się dynamicznie. Służył w Ludowym Wojsku Polskim, a następnie w Zarządzie II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, czyli w strukturach wywiadu wojskowego. Miał być skierowany do Waszyngtonu, nadano mu pseudonim „Czapla”, ale wyjazd ostatecznie nie doszedł do skutku. Ukończył Akademię Sztabu Generalnego, uzyskując tytuł oficera dyplomowanego. Osiągnął stopień pułkownika. Tutaj pisałam o karierze Maksymiliana Sznepfa/Schnepfa: https://dorotakania.pl/2025/07/11/413/ Po zakończeniu aktywnej służby kierował Studium Wojskowym na Uniwersytecie Warszawskim. Był także zastępcą dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego, pełnił funkcję w Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich i działał jako publicysta. Nigdy nie poniósł żadnych konsekwencji. Zmarł w 2003 roku i został pochowany na Powązkach Wojskowych. Aparat bezpieczeństwa i śledztwa Alicja Szczepaniak, później Schnepf, już od młodości była związana z organizacjami komunistycznymi. Należała do Związku Walki Młodych, a po wojnie pracowała w instytucjach państwowych. „Mieszkałam na Pradze, a wojska Armii Czerwonej przyniosły nam wolność 14 września 1944 r.” – napisała w swoim życiorysie (akta osobowe Alicji Sznepf, IPN BU 0193/6789). Po ukończeniu IV Miejskiego Gimnazjum i Liceum dla Dorosłych Alicja Szczepaniak rozpoczęła pracę w Ministerstwie Informacji i Propagandy. W czasie narzeczeństwa Alicja postrzeliła się w szyję i płuco podczas zabawy pistoletem służbowym Maksymiliana Sznepfa. Później, starając się o rentę specjalną w MSW PRL w latach 70., napisze, że została ranna podczas Powstania Warszawskiego Po ślubie z Maksymilianem Schnepfem rozpoczęła pracę w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego we Wrocławiu, a następnie w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego i później w Służbie Bezpieczeństwa. To dzięki Alicji wiemy o pokrewieństwie Oswalda i Maksymiliana – w ankiecie wypełnianej do MBO w rubryce dotyczącej rodziny wpisała” Oswad Sznepf, kuzyn męża, sędzia Sądu w Rzeszowie” Zajmowała się sprawami dotyczącymi młodzieży i organizacji niepodległościowych. Jedną z ofiar Urzędu Bezpieczeństwa we Wrocławiu działań aparatu była grupa harcerska „Związek Białej Tarczy”. Wspomnienia uczestników tych wydarzeń są jednoznaczne:śledztwa wiązały się z przemocą, a młodzi ludzie trafiali do więzień, kamieniołomów i kopalń uranu. Wielu z nich zmarło. Alicja Schnepf kontynuowała pracę w strukturach bezpieczeństwa, pozostając częścią systemu przez wiele lat. W 1950 roku Sznepfowie przenieśli się do Warszawy, gdzie Alicja została przyjęta do służby w Departamencie V, którym kierowała Julia Brystygier. Tutaj pisałam o „krwawej Lunie”: https://dorotakania.pl/2025/11/25/krwawa-luna-mroczny-symbol-aparatu-bezpieczenstwa/ „Brałam bezpośredni udział w szeregu likwidacji operacyjnych nielegalnego podziemia i nielegalnych organizacji, których niedobitki w ostatniej fazie działalności istniały na terenie b. Ziem Odzyskanych” – pisała Alicja Schnepf w jednym z wniosków o przyznanie renty. Podobnie jak pozostali członkowie rodziny: należała do PZPR, była beneficjentką systemu, nie poniosła konsekwencji swojej działalności. Honorowana za ukrywanie Żydów w czasie wojny. Podobnie jak pozostali członkowie rodziny: należała do PZPR, była beneficjentką systemu, nie poniosła konsekwencji swojej działalności. Była natomiast honorowana za ukrywanie Żydów w czasie wojny; działała w Polskim Towarzystwie Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w którym objęła funkcję sekretarza Zarządu Głównego. Trzy biografie, jeden mechanizm Historia Oswalda, Maksymiliana i Alicji Sznepfów to nie tylko trzy odrębne życiorysy. To trzy role w jednym systemie. sędzia, który wydawał wyroki wojskowy, który brał udział w operacjach przeciwko podziemiu funkcjonariuszka, która prowadziła śledztwa Przez lata ich przeszłość pozostawała w cieniu. Dopiero dokumenty zgromadzone w Instytucie Pamięci Narodowej i Wojskowym Biurze Historycznym pozwoliły odtworzyć pełny obraz. I wtedy okazało się, że za wizerunkiem zwyczajnego życia kryje się mroczna historia. Historia, której przez […]
…
Życie silniejsze niż legenda. Janina Lewandowska

Janina Lewandowska nie miała zginąć. Nie była żołnierzem frontowym, nie musiała iść na wojnę — a jednak znalazła się w samym centrum jednej z największych zbrodni XX wieku. Córka generała Józefa Dowbora-Muśnickiego, dowódcy zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, została jako jedyna kobieta zamordowana w Katyniu. Jej historia to nie tylko opowieść o śmierci, ale o wyborze, odwadze i pamięci, którą przez lata próbowano zagłuszyć. Dziś wraca z pełną siłą dzięki książce Agaty Puścikowskiej, dostępnej w sprzedaży od kilku tygodni. „Lotniczka. Opowieść o Janinie Lewandowskiej”. Wydawnictwo ZNAK To nie jest kolejna grzeczna opowieść o „bohaterce z podręcznika”. To książka, która zrywa z wygodnym schematem, odrywa Janinę Lewandowską od pomnikowego cokołu i pokazuje ją taką, jaką była naprawdę: jako córkę generała, kobietę z pasją, lotniczk, osobę targaną dramatami rodzinnymi, naznaczoną chorobą, dojrzewającą w cieniu wielkiej historii i ostatecznie zmiażdżoną przez jeden z najpotworniejszych mechanizmów XX wieku. A przede wszystkim przypomina rzecz, która powinna wybrzmiewać w Polsce dużo mocniej niż dotąd: Janina Lewandowska była jedyną kobietą zamordowaną w Katyniu. To zdanie zna wielu. Ale niewielu naprawdę rozumie, co się za nim kryje. Bo za tym jednym zdaniem nie stoi wyłącznie data egzekucji ani dramatyczny dopisek do historii zbrodni katyńskiej. Stoi za nim całe życie — gęste, niespokojne, pełne napięć, ambicji, bólu, marzeń i wyborów, które prowadziły ją przez muzykę, przez lotnictwo, przez wojenny chaos, aż do sowieckiej niewoli. I właśnie dlatego opowieść o Janinie Lewandowskiej porusza mocniej niż niejeden fikcyjny dramat. Bo w tej historii wszystko wydarzyło się naprawdę. Nie tylko Katyń. Nie tylko śmierć. Nie tylko symbol Przez lata o Janinie Lewandowskiej mówiono najczęściej jednym tchem z jednym faktem: jedyna kobieta wśród ofiar Katynia. W polskiej pamięci zbiorowej takie skróty bywają wygodne. Szybko porządkują rzeczywistość. Dają prosty komunikat. Pozwalają zamknąć czyjeś życie w jednym zdaniu, jednym haśle, jednym historycznym przypisie. Ale życie Janiny Lewandowskiej nie mieści się w przypisie. To była postać o wiele bardziej skomplikowana, bardziej ludzka, a przez to znacznie bardziej przejmująca. Agata Puścikowska — sięgając do archiwów, wspomnień, relacji rodzinnych, dokumentów zebranych w Muzeum Powstańców Wielkopolskich w Lusowie, a także do materiałów wcześniej niepublikowanych — zbudowała portret kobiety, która wymyka się prostym definicjom. Z jednej strony wychowana w domu o silnym etosie patriotycznym i wojskowym rygorze, z drugiej zanurzona w muzyce, kulturze, emocjach. Z jednej strony dzielna i twarda, z drugiej zwyczajna, pełna wahań, pragnień i ludzkich słabości. Z jednej strony córka legendarnego generała, z drugiej — dziewczyna próbująca odnaleźć własną drogę, niekoniecznie tę, którą wyznaczyła jej rodzinna legenda. To właśnie czyni tę opowieść tak mocną. Janina Lewandowska nie jest tu spiżowym pomnikiem. Jest człowiekiem. Urodzona w cieniu historii Janina Antonina Lewandowska z domu Dowbor-Muśnicka przyszła na świat 22 kwietnia 1908 roku w Charkowie. Była córką generała Józefa Dowbora-Muśnickiego i Agnieszki z domu Korsuńskiej. Urodziła się w świecie, który już wtedy pękał pod naporem historii. Imperium rosyjskie chwiało się w posadach, Europa szła ku katastrofie, a losy rodzin takich jak Dowbor-Muśniccy były wpisane w wielką politykę, wojny, przesiedlenia i nieustanne przemieszczanie się między porządkami, które właśnie się kończyły i tymi, które dopiero miały nadejść. Gdy rodzina po latach dotarła do Polski, ostatecznie osiadła w Lusowie pod Poznaniem. Tam zaczęło się życie pozornie stabilniejsze, ale jednocześnie głęboko naznaczone dyscypliną, poczuciem obowiązku i cieniem wielkiej rodzinnej legendy. Trudno było być dzieckiem Józefa Dowbora-Muśnickiego i nie czuć ciężaru nazwiska. Trudno było dorastać w domu, w którym patriotyzm, wojskowy rygor, pamięć o służbie Polsce i wysokie wymagania były nie dodatkiem, lecz fundamentem codzienności. A jednak ten dom nie był jednowymiarowy. Obok zasad była w nim także muzyka. To właśnie matka zaszczepiła Janinie zamiłowanie do sztuki. I choć później w życiu córki generała pojawią się szybowce, spadochrony, lotniska, wojskowa łączność i front wojenny, to wszystko zaczęło się od dźwięków. Dziewczynka, która miała grać, a nie ginąć w lesie katyńskim Zanim Janina Lewandowska wzniosła się ku niebu, próbowała odnaleźć się w świecie muzyki. Po zdaniu matury w prestiżowym poznańskim gimnazjum generałowej Zamoyskiej rozpoczęła naukę w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Poznaniu. Uczyła się gry na fortepianie, rozwijała śpiew solowy, próbowała wejść w świat sceny. Chciała śpiewać. Chciała być artystką. Przez moment wydawało się, że właśnie to będzie jej droga. Ale życie Janiny już wtedy zaczęło wymykać się planom. Kariera muzyczna nie rozwinęła się tak, jak mogła marzyć młoda, ambitna kobieta. Pojawiły się drobne role, okazjonalne występy, epizody, które nie przerodziły się w prawdziwy artystyczny przełom. Występowała pod pseudonimem Janina Doris. Te informacje same w sobie wiele mówią: już wtedy próbowała wyjść poza rolę przypisaną jej przez rodzinne nazwisko. Szukała własnego miejsca, własnej tożsamości, własnej sceny. To się nie udało. Ale nie dlatego, że brakowało jej charakteru. Przeciwnie — właśnie charakter pchnął ją dalej. Choroba, która miała przekreślić wszystko W tej historii jest też wątek, który jeszcze mocniej odsłania skalę jej wewnętrznej siły. W młodości Janina Lewandowska ciężko chorowała. Pojawiają się relacje, że mogła cierpieć na pląsawicę, poważne schorzenie neurologiczne, które przez długi czas mogło niemal wykluczyć ją z normalnego życia. W świecie, w którym kobieta i tak miała wyznaczone ścisłe granice, ciężka choroba mogła być wyrokiem podwójnym: na słabość, zależność i rezygnację z marzeń. Ale Janina nie była stworzona do rezygnacji. To jedna z najbardziej poruszających warstw jej biografii. Bo kiedy patrzy się na jej późniejsze życie — szybowce, spadochrony, lotnisko, wojna, niewola, Katyń — łatwo zapomnieć, że wcześniej była dziewczyną, która musiała najpierw wygrać walkę o własną sprawność, o własną przyszłość, o prawo do normalnego życia. To nie była bohaterka z papieru. To była kobieta, która już bardzo wcześnie nauczyła się, że los potrafi uderzać z pełną siłą. Niebo zamiast sceny Gdy muzyka nie dała jej spełnienia, Janina odnalazła inną przestrzeń wolności. Tą przestrzenią okazało się lotnictwo. To był wybór niezwykły. W latach 30. kobieta w świecie lotniczym nadal była wyjątkiem. Oczywiście fascynacja awiacją ogarniała wówczas całą Europę, ale czym innym jest podziwiać samoloty, a czym innym wejść w ten świat naprawdę: szkolić się, ryzykować, skakać, latać, stawać obok mężczyzn i udowadniać, że w powietrzu liczy się charakter, nie płeć. Janina Lewandowska weszła w ten świat bez reszty. Należała do Aeroklubu Poznańskiego. Szkoliła się w Rządkowie […]
…

Resortowe dzieci. Politycy.

Resortowe dzieci. Politycy.

Wychowani w rodzinach działaczy i funkcjonariuszy KPP, PZPR. Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a potem SB trafili do polityki a ich kariery były kontynuowane w III RP.

Resortowe dzieci. Media.

Resortowe dzieci. Media.

Kompendium wiedzy ludziach mediów i o wpływach i powiązaniach ze służbami specjalnymi i władzami PRL, które zostały wniesione z PRL do III RP.

Resortowe dzieci. Służby

Resortowe dzieci. Służby

Prawie 1000 stron fascynujących historii, nazwisk, dat, liczb i dokumentów. Twarde dane o dynastiach w służbach specjalnych przywiezionych do Polski na sowieckich czołgach

Resortowe dzieci. Biznes

Resortowe dzieci. Biznes

Błyskotliwi wizjonerzy wolnego rynku, budowniczowie finansowych potęg i rodzinnych korporacji biznesowych. Wszyscy mieli związki ze służbami specjalnymi PRL lub partią – matką czyli PZPR.

Szanowni Państwo! Zapraszam serdecznie do odwiedzania mojej strony internetowej, na której znajdziecie unikalne teksty - zarówno informacyjne jak i publicystyczne oraz dotyczące historii PRL i III RP. Teksty przygotowane specjalnie dla Państwa, których tematyka wzbudza zainteresowanie. Codziennie nowa porcja informacji, a także możliwość bezpośredniego obejrzenia filmów na moim kanale YouTube i odwiedzin moich profili w mediach społecznościowych: X, Facebooku, Instagramie. Jestem otwarta na Państwa sugestie proszę o sygnały o czym chcielibyście Państwo przeczytać: dmkpress@interia.pl Wasze opinie są dla mnie bardzo cenne, ponieważ chcę tworzyć tę stronę razem z Wami - bez odbiorcy, czytelnika, widza - praca twórcy nie ma żadnego sensu.

Przez lata mojej pracy dziennikarskiej koncentrowałam się na wpływie przeszłości na naszą teraźniejszość. I nadal zamierzam to robić - bez wiedzy i pamięci historycznej bardzo trudno diagnozować współczesną rzeczywistość. Bo jeżeli nie znamy przyczyny, jakże możemy trafnie zidentyfikować skutek? Przecież jego praprzyczyna leży właśnie w przeszłości. Czy to będą konkretne działania, czy związki, czy kariery. Nie dajmy sobie wmówić, że jesteśmy oszołomami, szukającymi spiskowych teorii. Zawsze przeszłość miała wpływ na teraźniejszość i tylko ignorant może twierdzić, że to nie ma żadnego znaczenia. Poszukiwanie prawdy jest pasjonujące i mam nadzieję, że Państwo weźmiecie w tych poszukiwaniach czynny udział.

© prawa autorskie2026 Dorota Kania. Wszelkie prawa zastrzeżone.Polityka prywatności

Biogram
Kontakt
Polityka prywatności

Zarządzaj zgodą

Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.

Funkcjonalne Funkcjonalne Zawsze aktywne

Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.

Preferencje Preferencje

Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.

Statystyka Statystyka

Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych. Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.

Marketing Marketing

Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.

Zarządzaj opcjami Zarządzaj serwisami Zarządzaj {vendor_count} dostawcami Przeczytaj więcej o tych celach

Zobacz preferencje

{title} {title} {title}