Po decyzji prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu Ukraina odpowiedziała skandalicznie. Nas dodatek Odznaczeń zrzekli się już trzej byli prezydenci Ukrainy, a sam Zełenski odesłał order do Warszawy. Najwyższego polskiego odznaczenia zrzekli się już trzej byli prezydenci Ukrainy: Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko i Petro Poroszenko. Sam Zełenski odesłał order do Warszawy.
Przypomnijmy: Wołodymyr Zełenski nadał Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Ukrainy honorowe miano „Bohaterów UPA”. Podpisany przez niego dekret z maja 2026 roku wywołał falę krytyki w Polsce.
To właśnie kwestia gloryfikacji Ukraińskiej Powstańczej Armii, odpowiedzialnej za ludobójstwo na Wołyniu, stała się bezpośrednią przyczyną bezprecedensowej decyzji polskiego prezydenta.
Polacy popierają decyzję
Mimo krytyki części elit politycznych reakcja opinii publicznej okazała się zupełnie inna.
Według danych dotyczących aktywności w mediach społecznościowych komentarze związane z decyzją prezydenta Nawrockiego osiągnęły zasięg około 120 milionów kontaktów.
Z analizy wynika, że około 74 procent komentujących poparło odebranie orderu Zełenskiemu, podczas gdy 26 procent krytykowało decyzję prezydenta.
Pokazuje to wyraźnie, że polityka historyczna Ukrainy zaczyna coraz mocniej wpływać na nastawienie Polaków wobec Kijowa.
Jarosław Kurski pisze list do Ukraińca. Po katastrofie smoleńskiej apelował o pojednanie z Rosjanami i zapalenie zniczy na grobach czerwonoarmistów.
Kłopot z Zełenskim
Na szerszy kontekst zwraca uwagę dziennikarz Zbigniew Parafianowicz, autor książki „Kłopot z Zełenskim”.
Według niego problem nie dotyczy wyłącznie sporów historycznych. Coraz częściej pojawiają się głosy, że poza wspólnym zagrożeniem ze strony Rosji interesy Polski i Ukrainy nie zawsze są zbieżne.
Parafianowicz opisuje narastającą frustrację części zachodnich i polskich elit wobec stylu prowadzenia polityki przez ukraińskiego prezydenta.
W jego ocenie Ukraina w sytuacjach konfliktu interesów często nie wybiera dialogu, lecz konfrontację. Podobne napięcia miały pojawiać się nie tylko w relacjach z Warszawą, ale również z Waszyngtonem czy częścią europejskich stolic.
Kwaśniewski próbował ratować sytuację
Jak ujawniła Wirtualna Polska, dwa tygodnie przed wybuchem obecnego kryzysu do Warszawy przybył szef kancelarii prezydenta Ukrainy, generał Kyryło Budanow.
Spotkał się nie tylko z przedstawicielami władz państwowych, ale również z byłym prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim, od lat zaangażowanym w polsko-ukraiński dialog.
Według doniesień medialnych jednym z rozważanych rozwiązań była reorganizacja jednostki wojskowej, której patronują obecnie „Bohaterowie UPA”. Dzięki zmianom organizacyjnym możliwe byłoby nadanie jej nowych patronów bez konieczności formalnego wycofywania się przez Zełenskiego z wcześniejszej decyzji.
Ostatecznie kompromisu jednak nie osiągnięto.
Coraz większy problem dla Kijowa
Jeszcze dwa lata temu poparcie Polaków dla pomocy Ukrainie sięgało niemal 90 procent. Dziś wynosi około połowy społeczeństwa.
Wpływ mają na to zarówno działania rosyjskiej propagandy, jak i decyzje podejmowane przez sam Kijów. W Polsce ogromne kontrowersje wywoływały między innymi spory o ekshumacje ofiar rzezi wołyńskiej, wypowiedzi ukraińskich dyplomatów dotyczące historii czy kolejne próby rehabilitowania UPA.
To właśnie te kwestie sprawiają, że nawet osoby jednoznacznie popierające walkę Ukrainy z rosyjską agresją coraz częściej krytykują politykę historyczną władz w Kijowie.
Ukraińscy politycy nie ukrywają swojego stosunku do UPA. Dla wielu z nich członkowie Ukraińskiej Powstańczej Armii pozostają bohaterami narodowymi. – Każdy naród ma prawo do swoich bohaterów. To prawo jest święte – zarówno dla Ukrainy, jak i dla Polski – oświadczył były premier Ukrainy Wołodymyr Hrojsman, który w proteście przeciwko decyzji prezydenta Karola Nawrockiego zwrócił przyznany mu Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Dawni zwolennicy resetu z Rosją w obronie Zełenskiego
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden paradoks całej sprawy. W gronie byłych prezydentów Ukrainy, którzy demonstracyjnie zrzekli się Orderu Orła Białego, znaleźli się Leonid Kuczma i Petro Poroszenko – politycy, którzy w okresie swoich prezydentur opowiadali się za utrzymywaniem bliskich relacji gospodarczych i politycznych z Rosją. Dziś przedstawiają decyzję Karola Nawrockiego jako działanie korzystne dla Kremla, choć sami przez lata prowadzili politykę znacznie bardziej ugodową wobec Moskwy niż obecne władze Ukrainy.
Podobną prawidłowość można dostrzec również w Polsce. Wśród najgłośniejszych krytyków decyzji prezydenta Nawrockiego nie brakuje osób, które jeszcze kilka lub kilkanaście lat temu popierały politykę resetu z Rosją. Jednym z nich jest Jarosław Kurski, który po katastrofie smoleńskiej apelował o pojednanie z Rosjanami i zachęcał do symbolicznych gestów wobec Armii Czerwonej. Dziś przekonuje, że „Nawrocki nie jest Polską”, a wszelkie spory historyczne między Polską a Ukrainą służą wyłącznie interesom Kremla.
Do grona obrońców Wołodymyra Zełenskiego dołączył również Bartosz Kramek, jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci polskiego życia publicznego. W mediach społecznościowych przekonywał, że Ukraina „krwawi za swoją wolność i naszą”, a konflikt wokół UPA jest efektem „krótkowzrocznych gierek politycznych”.
Krytyka decyzji prezydenta Nawrockiego płynie także ze strony polityków Koalicji 13 Grudnia, sprzyjających jej komentatorów oraz części mediów od lat wspierających obecny obóz władzy. Do tego grona dołączył również Adam Daniel Rotfeld, były minister spraw zagranicznych, który na łamach „Gazety Wyborczej” skrytykował odebranie Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu.
Tutaj pisałam o Rotfeldzie: https://dorotakania.pl/2026/06/13/kontakt-operacyjny-serb-doktorem-honoris-causa-uw/
Jest to kolejny dowód, że spór o Order Orła Białego stał się czymś więcej niż dyskusją o jednym odznaczeniu – ujawnił on głęboki podział dotyczący polityki historycznej, stosunku do UPA oraz przyszłego kształtu relacji polsko-ukraińskich.
- Dziękuję, że przeczytałeś /przeczytałaś artykuł do końca. Jeżeli chcesz, by powstawały na tej tego typu materiały, włącz się proszę jako Patron.
- Twoje wsparcie jest bezcenne!
- buycoffee.to/dorota-kania
- patronite.pl/dorota.kania
