Przejęcie legendarnego Ursusa, zamknięcie fabryki Calfrost w Kaliszu po zmianie właściciela, dynamiczna ekspansja Nova Post i dziesiątki tysięcy nowych firm zakładanych przez obywateli Ukrainy. Skala obecności ukraińskiego kapitału w Polsce rośnie z roku na rok. Równolegle coraz częściej pojawiają się publiczne informacje o działaniach kontrwywiadowczych oraz aktywności obcych służb na terytorium Polski. Co wiemy o tych zjawiskach i gdzie przebiega granica między gospodarczą ekspansją a kwestiami bezpieczeństwa państwa?
Calfrost w Kaliszu – po przejęciu przez ukraińskiego inwestora produkcja została wygaszona, około 50 pracowników straciło zatrudnienie, a dawną fabrykę przekształcono w centrum magazynowe. Kilkanaście miesięcy później ukraiński kapitał przejął legendarną markę Ursus, a równolegle dynamicznie rozwijają się kolejne przedsięwzięcia – od Nova Post i logistyki, przez handel, energetykę i IT, po rynek nieruchomości. Według danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego od początku pełnoskalowej wojny obywatele Ukrainy założyli w Polsce ponad 123 tys. firm, a spółki z ukraińskim kapitałem stanowią już największą grupę zagranicznych przedsiębiorstw działających w kraju. Rosnącej aktywności gospodarczej towarzyszy jednocześnie coraz szersza debata dotycząca bezpieczeństwa państwa, kontroli strategicznych inwestycji oraz działalności obcych służb. Gdzie kończy się zwykły biznes, a zaczynają pytania o interes państwa?
Przejęcie Calfrostu
Historia dawnej fabryki Calfrost w Kaliszu stała się jednym z najbardziej wyrazistych przykładów zmian własnościowych, jakie od kilku lat zachodzą na polskim rynku spożywczym. Zakład przez blisko dwie dekady należał do spółki Nordis Chłodnie Polskie z siedzibą w Zielonej Górze i był jednym z rozpoznawalnych producentów mrożonek w regionie.
Przełom nastąpił jesienią 2023 roku. Wówczas całą spółkę Nordis przejął ukraiński producent lodów i mrożonek Three Bears (Trzy Niedźwiedzie), którego założycielem jest Dmytro Uszmajew. Informując o transakcji, nowy właściciel podkreślał, że zamierza rozwijać działalność na polskim rynku, wzmacniać eksport do państw Europy Zachodniej oraz wykorzystywać synergię pomiędzy polską i ukraińską częścią grupy.
Zapowiedzi szybko zderzyły się jednak z rzeczywistością.
Już po przejęciu spółki zapadła decyzja o zamknięciu zakładu w Kaliszu. Zarząd tłumaczył ją nierentownością produkcji oraz koniecznością optymalizacji działalności. W efekcie pracę straciło około 50 osób, a jedna z bardziej rozpoznawalnych fabryk mrożonek w regionie zakończyła działalność produkcyjną.
Dla lokalnej społeczności oznaczało to nie tylko utratę miejsc pracy, ale również definitywny koniec zakładu, który przez lata był elementem gospodarczego krajobrazu miasta.
Fabryka została wystawiona na sprzedaż
Po zamknięciu produkcji właściciel rozpoczął poszukiwanie nabywcy nieruchomości.
Początkowo kompleks wyceniono na około 13 mln zł, jednak w kolejnych miesiącach cena została obniżona do około 5,8 mln zł. Ostatecznie kupcem został przedsiębiorca Jan Podlasiński, prowadzący działalność m.in. w branży hotelarskiej, transportowej oraz na rynku nieruchomości.
Jeszcze przed sprzedażą z zakładu zdemontowano specjalistyczne instalacje chłodnicze. Był to moment przełomowy, ponieważ praktycznie przekreślił możliwość wznowienia produkcji mrożonek w tym miejscu.
Po analizie stanu technicznego nowy właściciel zdecydował o rozbiórce części zabudowań, uznając ich modernizację za ekonomicznie nieuzasadnioną. Pozostałe obiekty zostały natomiast zaadaptowane na powierzchnie logistyczno-magazynowe.
Tym samym historia Calfrostu jako zakładu produkcyjnego dobiegła końca.
Nie tylko Kalisz. Ukraiński kapitał coraz mocniej zaznacza swoją obecność
Przypadek Calfrostu nie jest jednak odosobniony.
Od wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie 24 lutego 2022 roku obserwowany jest bardzo dynamiczny wzrost aktywności gospodarczej obywateli Ukrainy w Polsce. Dotyczy ona zarówno zakładania nowych przedsiębiorstw, jak i przejmowania istniejących spółek oraz realizacji dużych projektów inwestycyjnych.
Z danych opublikowanych przez Polski Instytut Ekonomiczny wynika, że od początku rosyjskiej inwazji do lutego 2026 roku obywatele Ukrainy założyli w Polsce ponad 123 tysiące przedsiębiorstw. Według PIE spółki z ukraińskim kapitałem stanowią obecnie najliczniejszą grupę zagranicznych firm działających w Polsce, odpowiadając za blisko 28 proc. wszystkich przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego.
Największą aktywność odnotowano w sektorach:
- budownictwa,
- transportu,
- handlu hurtowego,
- informatyki i nowych technologii.
W samym 2025 roku obywatele Ukrainy zarejestrowali w Polsce 31,4 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło około 12 proc. wszystkich nowych firm powstałych w tym okresie.
Najwięcej przedsiębiorstw zarejestrowano w województwach:
- mazowieckim,
- dolnośląskim,
- małopolskim.
To właśnie tam koncentruje się ponad połowa nowo zakładanych działalności przez obywateli Ukrainy.
Ekonomiści wskazują, że część tego zjawiska jest naturalną konsekwencją migracji wojennej i przenoszenia działalności gospodarczej do bezpieczniejszego otoczenia. Jednocześnie skala inwestycji sprawia, że coraz częściej pojawiają się pytania o długofalowy wpływ ukraińskiego kapitału na strukturę polskiej gospodarki.
Coraz częściej nie są to już niewielkie rodzinne firmy usługowe, lecz przedsiębiorstwa działające w sektorach uznawanych za strategiczne z punktu widzenia państwa, takich jak logistyka, energetyka, przemysł czy nowoczesne technologie.
Od Ursusa po logistykę. Największe ukraińskie inwestycje w Polsce
W ostatnich kilkunastu miesiącach ukraiński kapitał zaznaczył swoją obecność nie tylko poprzez zakładanie nowych przedsiębiorstw, ale również poprzez przejmowanie znanych polskich marek oraz realizację dużych projektów inwestycyjnych. Część z nich dotyczy sektorów uznawanych za strategiczne dla gospodarki – przemysłu, logistyki, energetyki czy handlu.
Ursus z nowym właścicielem
Jedną z najgłośniejszych transakcji był zakup legendarnej marki Ursus.
Pod koniec 2024 roku aktywa producenta ciągników zostały sprzedane podczas trzeciego przetargu za 74 mln zł. Nabywcą została spółka M.I. Crow, której głównym inwestorem i prezesem jest ukraiński przedsiębiorca Oleg Krot, współwłaściciel międzynarodowego holdingu technologicznego Techiia.
Transakcja odbiła się szerokim echem nie tylko ze względu na wartość, ale przede wszystkim z uwagi na znaczenie samej marki. Ursus od ponad wieku pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiego przemysłu maszynowego.
Nowy właściciel zapowiedział odbudowę przedsiębiorstwa. W październiku 2025 roku spółka M.I. Crow została oficjalnie przemianowana na Ursus Industries Sp. z o.o., nawiązując do historycznej nazwy zakładów.
Przedstawiono również ambitny program inwestycyjny wart 170 mln zł. Zgodnie z zapowiedziami około 70 mln zł ma zostać przeznaczonych na modernizację linii produkcyjnych oraz parku maszynowego w zakładach w Lublinie i Dobrym Mieście. Firma deklaruje wznowienie produkcji ciągników, maszyn rolniczych oraz nowoczesnych jednostek napędowych – zarówno spalinowych, jak i elektrycznych.
Nova Post. Ukraiński lider buduje własną sieć w Polsce
Innym przykładem dynamicznej ekspansji jest Nova Post, największy operator logistyczny Ukrainy.
W przeciwieństwie do wielu inwestorów spółka nie zdecydowała się na przejęcie polskiej firmy. Wybrała inny model – budowę własnej sieci od podstaw.
Pierwsze oddziały uruchomiono po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny. W ciągu zaledwie kilku lat przedsiębiorstwo stworzyło w Polsce ponad 120 własnych placówek, jednocześnie zapowiadając otwarcie kolejnych około 300 punktów.
Strategia firmy opiera się na stopniowym wychodzeniu poza rynek przesyłek kierowanych do obywateli Ukrainy mieszkających w Polsce.
Nova Post coraz wyraźniej walczy również o polskiego klienta indywidualnego oraz sektor e-commerce, rozwijając usługi krajowe i międzynarodowe.
Przełomowym wydarzeniem było podpisanie w lipcu 2026 roku strategicznej umowy z Orlen Paczką. Dzięki współpracy klienci uzyskali dostęp do około 15 tys. nowych punktów odbioru i nadawania przesyłek, w tym ponad 8,5 tys. automatów paczkowych.
Wcześniej operator nawiązał również współpracę z InPostem, wykorzystując jego sieć paczkomatów, a także uczestniczył w projektach związanych z obsługą sprzedaży transgranicznej prowadzonej przez Allegro.
Eksperci rynku logistycznego wskazują, że celem spółki jest trwałe wejście na jeden z największych i najbardziej konkurencyjnych rynków kurierskich w Europie.
Handel i energetyka
Ukraiński kapitał coraz mocniej zaznacza swoją obecność także w innych sektorach.
Znaczące pakiety akcji Intersport Polska oraz producenta opakowań Plast-Box znajdują się pod kontrolą ukraińskiej przedsiębiorczyni Galyny Gerehy, współwłaścicielki grupy Epicentr K, jednego z największych holdingów handlowych w Ukrainie.
Równolegle rozwijane są inwestycje energetyczne.
Jednym z najważniejszych projektów jest realizowana przez spółkę DRI, należącą do ukraińskiej grupy energetycznej DTEK, budowa nowoczesnego magazynu energii w Trzebini. Inwestycja wpisuje się w rozwój infrastruktury związanej z transformacją energetyczną oraz magazynowaniem energii elektrycznej.
Zmienia się struktura ukraińskiego biznesu w Polsce
Jeszcze kilka lat temu działalność przedsiębiorców z Ukrainy w Polsce kojarzona była głównie z niewielkimi firmami usługowymi.
Obecnie struktura ta wygląda zupełnie inaczej.
Obok jednoosobowych działalności gospodarczych coraz większą rolę odgrywają duże spółki kapitałowe, inwestujące w przemysł, logistykę, energetykę, handel i nowe technologie.
To właśnie ta zmiana powoduje, że dyskusja wokół ukraińskich inwestycji coraz częściej wykracza poza kwestie migracji zarobkowej i dotyczy także polityki gospodarczej państwa, ochrony strategicznych sektorów oraz zasad kontroli zagranicznych inwestycji.
Jedni ekonomiści wskazują, że napływ kapitału oznacza nowe miejsca pracy, większą konkurencję i dodatkowe inwestycje. Inni podnoszą potrzebę stałego monitorowania przejęć przedsiębiorstw mających znaczenie dla krajowej gospodarki oraz zapewnienia skutecznych mechanizmów nadzoru nad inwestycjami w sektorach uznawanych za strategiczne.
To debata, która – wraz z rosnącą obecnością ukraińskich firm na polskim rynku – prawdopodobnie będzie nabierała znaczenia w kolejnych latach.
Rosnąca skala inwestycji i pytania o bezpieczeństwo państwa
Wraz ze wzrostem liczby przedsiębiorstw z ukraińskim kapitałem coraz częściej pojawiają się pytania o to, w jaki sposób państwo powinno monitorować zagraniczne inwestycje w sektorach uznawanych za strategiczne. Tego rodzaju dyskusja nie dotyczy wyłącznie Polski. Podobne rozwiązania funkcjonują w wielu państwach Unii Europejskiej, gdzie obowiązują mechanizmy kontroli przejęć przedsiębiorstw mających znaczenie dla bezpieczeństwa, infrastruktury krytycznej czy nowych technologii.
W Polsce debata nasiliła się po 2022 roku. Z jednej strony wskazuje się na pozytywny wpływ nowych inwestycji, rozwój przedsiębiorczości oraz tworzenie miejsc pracy. Z drugiej pojawiają się pytania dotyczące odporności państwa na zagrożenia hybrydowe, ochrony infrastruktury krytycznej oraz skuteczności działań służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
Kontrwywiad i aktywność obcych służb
Równolegle z dyskusją gospodarczą w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje dotyczące aktywności obcych służb specjalnych na terytorium Polski. Temat ten obejmuje różne państwa i jest przedmiotem zainteresowania polskich organów odpowiedzialnych za kontrwywiad.
Media opisywały również informacje dotyczące aktywności ukraińskich służb w Polsce. Publikacje prasowe, powołujące się na rozmówców znających sprawę, wskazywały na prowadzone postępowania oraz działania analizowane przez odpowiednie instytucje państwowe. Są to doniesienia dotyczące kwestii bezpieczeństwa i działalności kontrwywiadowczej, a nie dowody na powiązanie legalnie działających przedsiębiorstw z aktywnością służb. Z tego względu oba zagadnienia należy traktować odrębnie.
Eksperci zajmujący się bezpieczeństwem podkreślają, że państwo powinno posiadać skuteczne narzędzia pozwalające monitorować aktywność wszystkich obcych służb działających na jego terytorium, niezależnie od kraju ich pochodzenia. Dotyczy to zarówno państw uznawanych za wrogie, jak i państw będących partnerami Polski.
Biznes i bezpieczeństwo – dwa odrębne obszary
Rosnąca obecność ukraińskich przedsiębiorstw w Polsce jest faktem potwierdzonym przez dane gospodarcze. Jednocześnie kwestie związane z bezpieczeństwem państwa pozostają domeną właściwych służb i organów odpowiedzialnych za kontrwywiad.
Nie każda inwestycja zagraniczna rodzi zagrożenia dla bezpieczeństwa, podobnie jak prowadzenie postępowań kontrwywiadowczych nie oznacza automatycznie istnienia związków z legalnie funkcjonującymi przedsiębiorstwami. Z punktu widzenia interesu państwa kluczowe znaczenie ma jednak skuteczny nadzór nad inwestycjami dotyczącymi infrastruktury krytycznej, energetyki, logistyki, telekomunikacji czy nowoczesnych technologii.
Debata będzie się nasilać
Przykład Calfrostu w Kaliszu, przejęcie Ursusa, rozwój Nova Post, inwestycje DTEK czy wzrost liczby przedsiębiorstw zakładanych przez obywateli Ukrainy pokazują, że skala obecności ukraińskiego kapitału w Polsce systematycznie rośnie.
To zjawisko będzie prawdopodobnie coraz częściej analizowane z dwóch perspektyw. Pierwsza dotyczy gospodarki – wpływu na konkurencję, rynek pracy, inwestycje i rozwój przedsiębiorstw. Druga odnosi się do bezpieczeństwa państwa – skuteczności mechanizmów kontroli zagranicznych inwestycji oraz zdolności służb do identyfikowania i neutralizowania ewentualnych zagrożeń.
Jedno nie wyklucza drugiego. Rosnąca aktywność inwestycyjna może stanowić impuls rozwojowy dla gospodarki, a jednocześnie państwo ma obowiązek prowadzić skuteczny nadzór nad obszarami mającymi znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego. W warunkach niestabilnej sytuacji międzynarodowej i trwającej wojny za wschodnią granicą dyskusja o równowadze między otwartością gospodarczą a ochroną strategicznych interesów Polski będzie zapewne jednym z ważniejszych tematów debaty publicznej.
- Dziękuję, że przeczytałeś /przeczytałaś artykuł do końca. Jeżeli chcesz, by powstawały na tej tego typu materiały, włącz się proszę jako Patron.
- Twoje wsparcie jest bezcenne!
- buycoffee.to/dorota-kania
- patronite.pl/dorota.kania
